O źródłach narodowego socjalizmu

Niemiecki narodowy socjalizm odcisnął na dziejach Europy tak silne piętno, że do dziś odczuwamy skutki wywołanego przez niego kataklizmu. Pytanie, jak to się stało, że naród Goethego i Beethovena zgotował innym taki los, zadawało sobie już tak wielu, że brzmi ono sztampowo. Nietrudno dojść do pewnych informacji na temat intelektualnych źródeł nazizmu, jednak wciąż brakuje ujęć syntetycznych. Lukę tę stara się wypełnić publikacja „Przedhitlerowskie korzenie nazizmu, czyli dusza niemiecka w świetle filozofii i religioznawstwa” pod…

Dalej

Nie tylko endecja

Pytania o przyszłość nacjonalizmu często wiążą się z zagadnieniem stosunku do jego przeszłości. Widać to szczególnie dobrze w przypadku polskiego ruchu narodowego – dość jednoznacznie identyfikowanego z jednym, choć wielonurtowym, ruchem politycznym. Czy historia narodowej demokracji i jej narodowo-radykalnych odprysków stanowi dziś jedynie wartość pozytywną? Czy też może należałoby spojrzeć na to dziedzictwo bardziej krytycznie? Polemiki dotyczące recepcji dawnej myśli we współczesnych warunkach zawsze miały miejsce, należałoby mieć jednak wątpliwości co do ich wartości. Spory…

Dalej

Białoruska tożsamość narodowa. Rys historyczny i perspektywy przyszłości

Dość powszechnym w Polsce jest przeświadczenie o niskim stopniu uświadomienia narodowego Białorusinów, a czasem wręcz o nieistnieniu uformowanego narodu białoruskiego. Z drugiej strony, często jesteśmy skłonni widzieć w Białorusinach nację bardziej uprawnioną do schedy po Wielkim Księstwie Litewskim niż sami Litwini – twór ten wszak szybko się rutenizował, a jego językiem urzędowym był ruski. Nie brakuje nawet zwolenników włączania wszystkiego, co stanowi historię państwa litewskiego po 1385 roku (a już na pewno po 1569), w…

Dalej