Tadeusz Gluziński: Naród i Kościół

Mówi się powszechnie, że Polska jest krajem katolickim. Zapewnia się o tym tak codziennie, w każdy dzień powszedni, że zdanie to w oczach ogółu stało się komunałem, a właściwie frazesem, który do niczego nie obowiązuje. Jakież, bowiem istotne konsekwencje płyną na ogół ze stwierdzenia faktu, że Polska jest krajem katolickim? Niewątpliwie o katolickim charakterze Polski nie decyduje sam fakt, że przeważająca większość Polaków zarejestrowana jest jako katolicy rzymskiego, greckiego i ormiańskiego obrządku. Ten fakt wystarcza…

Dalej

Jan Ludwik Popławski: Co to jest naród?

Dzisiaj bardziej niż kiedykolwiek powinniśmy pojąć dokładnie znaczenie wyrazów naród i narodowość. Otóż narodowością nazywamy właśnie siłę – spójnię wielką i niezwalczoną, a ludzi przez nią w jedność związanych nazywamy narodem. Nie dość jednakże o tym ogólnie wiedzieć, trzeba się bliżej przypatrzeć, aby dopiero zrozumieć, dlaczego to spójnia narodowości jest taka niespożyta. Więc cóż nas Polaków przede wszystkim pomiędzy sobą łączy? Oczywiście każdy bez wahania odpowie na to, że mowa. Ta nasza mowa rodzona, którą…

Dalej

Prof. Feliks Koneczny: Naród

Wytknęliśmy szereg przekroczeń przeciwko łacińskim zasadom prawa, popełnianych tak przez państwo, jako też przez społeczeństwo. Pozostaje atoli jeszcze jeden rodzaj wielkich zrzeszeń. Rozwój historyczny dokonywał się bowiem dalej, mianowicie w naszej cywilizacji łacińskiej. Ze społeczeństw wyłaniały się narody. Czyż osiągnięcie tego najwyższego szczebla mogło nie wpływać na stosunki społeczeństwa a państwa? Wyraz „nation” oznacza w języku francuskim nie tylko to, co my zowiemy narodem, lecz zarazem państwo niepodległe, a zatem po prostu państwo narodowe. Po…

Dalej

Naród w filozofii Prymasa S. Wyszyńskiego

Filozoficzna i teologiczna refleksja nad problematyką narodu posiada w Polsce bogatą tradycję. Podejmowali ją bowiem już w XIX wieku Adam Mickiewicz, Cyprian Norwid, August Cieszkowski czy Józef Hoene-Wroński, zaś w XX wieku między innymi Czesław Bartnik, Karol Wojtyła, a przede wszystkim Stefan Wyszyński. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej filozoficzno-teologicznym rozważaniom na temat narodu w wydaniu ostatniego z wymienionych myślicieli. Chociaż Prymas Tysiąclecia ujmował problematykę narodu przede wszystkim w aspekcie teologicznym, to jednak uwzględniał przy…

Dalej